Door Necip Spijker 
De drie maten die kloppen moeten
Bij het vervangen van beslag gaat het in de praktijk zelden mis op smaak en vrijwel altijd op maatvoering. Er zijn drie getallen die vooraf bekend moeten zijn: de doornmaat, de krukstift en de hartafstand tussen kruk en cilinder of sleutelgat.
De doornmaat is de afstand van de deurrand tot het midden van de krukstift. De krukstift is in Nederland meestal acht millimeter, en de hartafstand ligt doorgaans op tweeënzeventig millimeter. Wie zonder die getallen bestelt, ontdekt bij de montage dat het rozet niet over de bestaande gaten valt.
Materiaal en afwerking
- RVS is het meest slijtvast en past bij vrijwel elk interieur.
- Mat zwart oogt strak en toont vingerafdrukken minder dan hoogglans.
- Messing en brons krijgen patina, wat een keuze is en geen gebrek.
- Een poedercoating is gevoeliger voor beschadiging dan doorgekleurd materiaal.
Bij deuren die dagelijks tientallen keren opengaan, zoals naar de keuken of het toilet, weegt slijtvastheid zwaarder dan de afwerking. De uitvoeringen staan bij Deurbeslag Nederland.
Kruk of greep
Voor binnendeuren is een kruk de standaard omdat de deur op een dagschoot sluit. Bij een voordeur of een schuifdeur ligt dat anders: daar wordt met een vaste greep gewerkt, en dan bepaalt de lengte van de greep hoe comfortabel de deur beweegt.
Een greep die te kort is voor een zware deur dwingt tot trekken vanuit de pols in plaats van vanuit de arm. Dat voelt onhandig en het geeft op termijn speling in de bevestiging. Het aanbod staat op deurbeslagnederland.nl.
Verschillen per deur in huis
Een toiletdeur vraagt een vrij- en bezetsluiting, een badkamerdeur meestal hetzelfde. Een deur naar de meterkast heeft alleen een greep nodig, en een deur naar de garage valt vaak onder andere eisen omdat het een scheiding is tussen woning en berging.
Wie alles in één keer bestelt, doet er daarom goed aan per deur te noteren wat er zit. Dat lijkt overdreven en voorkomt dat er halverwege de montage een set overblijft die nergens past.
Montage
Draai schroeven aan tot ze vastzitten en niet verder. Een rozet dat wordt overgedraaid trekt scheef en begint te kraken zodra de kruk wordt bediend. Bij dun plaatmateriaal is dat effect nog sterker.
Controleer na montage of de kruk uit zichzelf terugveert. Blijft de kruk hangen, dan zit er te veel spanning tussen stift en slot. Een halve millimeter speling of een iets kortere stift lost dat op; doorgaan met een klemmende kruk sloopt op termijn het slot.
Volgorde bij vervangen
Wie niet alles tegelijk doet, begint bij de deuren die het meest in het zicht staan. Koop de sets wel in één keer, want afwerkingen verschillen per productieserie licht in tint en bij mat zwart is dat na een jaar zichtbaarder dan bij aanschaf.